Nghề thanh cao

Đã từng kinh qua nhiều ngành nghề như xây dựng, kinh doanh các ngành khác nhau, thế nhưng theo Tuấn những ngành đấy nó xô bồ quá nên không hợp với tính cách nhẹ nhàng thư thái của anh. Anh bỏ hết, lần mò sách vở, chạy khắp mọi nơi học hỏi, tìm mua những cây lan về vừa thưởng thức vừa thầm lặng mổ xẻ nghiên cứu.

Những ngày đầu bước vào con đường ấy, anh không thể tưởng tượng được những khó khăn như thế nào. Cứ thấy lan đẹp mà đâu biết chơi lan cần phải có tiền nhiều. Bạn bè bảo anh đồ hâm, tiền không có mà thích chơi sang… Một năm, rồi hai năm đi qua, anh bắt đầu hình thành nên một ý tưởng lâu dài về lan.

Lúc đó tiền vay đến kỳ phải trả nợ, khó khăn chồng chất, anh căng sức ra làm thêm đủ mọi việc. Ngày đi làm, hễ rảnh rang là anh lại lao vào chăm chút từng cây lan và nghĩ suy về nó. Anh nhớ lại 3 năm về trước: “Tiền không có, nhưng hễ nghe nơi nào có lan đẹp là lon ton mượn tiền đi mua. Mua về chơi tàn, thế là tiền mất. May sao vợ không ngăn cản nên từng bước tôi đã nghiên cứu được chút ít về lan”.

Lắm thất bại mới có thành công

Những ngày đầu tìm tới các trung tâm nghiên cứu lan của Việt Nam thật vất vả, anh lần mò gặp phòng này hết chỗ kia, nhưng đều không mấy kết quả, anh phải tự đọc sách, tự mổ xẻ, thí nghiệm, nghiên cứu lần này hết đợt khác, nhưng đều thất bại.

Một lần tình cờ gặp một chị ở Viện Nhiệt đới, nhờ chị tư vấn thêm về kỹ thuật. Anh mua những chai thuỷ tinh, xây dựng phòng kín, mua nồi hấp y tế để tiệt trùng, các hoá chất, tủ cấy… và một năm sau đã cho ra những bình lan xum xuê trong ống nghiệm.

“Tôi mừng không nói nên lời, nhưng bắt đầu thấy lo vì tuy thành công trong ống nghiệm, nhưng còn ngoài môi trường liệu chúng có sống được không? Thế là lại trăn trở và bắt đầu thử bước tiếp theo. Đem bình nào ra trồng là chết bình đó, nhưng đã đâm lao thì phải theo lao nên tôi tiếp tục nghiên cứu. Cách đây 2 năm tôi đã thành công từ việc nuôi cấy mô, cũng như nhân giống hữu tính trong ống nghiệm và cả việc đưa ra trồng ngoài môi trường tự nhiên”. Anh Tuấn vui mừng.

Hiện nay trong phòng nghiên cứu lan của anh có chừng 5.000 bình lan đã được nhân giống. Trung bình mỗi bình khoảng 20 cây giống với giá bán khoảng 40.000đ/bình. Thời điểm cao nhất anh có tới 12 nghìn bình. Ngoài ra cơ sở của anh còn được nhiều khách hàng trong và ngoài thành phố đặt ươm lan với số lượng lớn. Hàng chục loài lan đẹp như hồ điệp, địa lan, so nha, ngọc điểm, đen rô, mô ca ra… với hàng trăm màu sắc được người chơi lan ưa chuộng.

Giờ đây anh đang tiến hành giai đoạn 2 của chiến lược ươm mầm lan là sẽ mở cơ sở để trồng lan thành phẩm: “Giai đoạn một như thế cũng đã là thành công rồi, tuy nhiên bước tiếp theo vẫn còn rất nhiều thách thức”. Hễ có ai mua lan giống là anh tận tình hướng dẫn trồng để làm sao đạt tỷ lệ sống cao nhất vì theo anh thì “Người ta có thành công thì mình mới thành công”.

Cái băn khoăn nhất của Tuấn là làm sao nâng được thương hiệu lan Việt Nam trên thị trường quốc tế. Hiện nay các nơi trồng lan nổi tiếng như Đài Loan, Thái Lan… họ bán lan cho mình chủ yếu vào những vụ trái mùa, và với giá rất đắt nên mình cần phải cạnh tranh với những mặt hàng của họ”.

Cho đến nay anh đã đầu tư trên 500 triệu đồng để nghiên cứu những loài lan với ước mơ một ngày không xa thương hiệu lan Việt Nam sẽ có một chỗ đứng vững chắc không chỉ nội địa mà bay xa hơn nữa.

“Giờ cả nước chỉ đếm trên đầu ngón tay những cơ sở như thế này, nhưng sợ rồi thị trường sẽ bão hoà vì dân ta thưởng thức lan còn ít. Như Thái Lan có cả hàng ngàn cơ sở sản xuất, nhưng họ vẫn phát triển tốt. Hướng của mình cũng phải như Thái Lan, Đài Loan hay hơn thế nữa, và cố gắng làm sao đăng ký được bàn quyền một số loài lan đặc trưng của mình”. Anh Tuấn ước mơ.
 
Nghề trồng lan đầy tỷ mỷ và cần cù: “Cái lớn nhất là phải có niềm đam mê thật sự, vì lan là cây khó tính và sạch. Cùng ăn cùng ngủ cùng chia sẻ tìm tòi về nó thì mới thấu hiểu được nó cần gì để phát triển tốt. Thứ hai là phải có kinh phí đầu tư, dám làm dám chịu. Và cái quan trọng không kém là kỹ thuật để cấy ghép, nuôi dưỡng nó thế nào. Sách vở không thể thay cho thực tiễn. Tôi thành công là nhờ dựa vào kinh nghiệm từ những lần thất bại”.

Anh tiết lộ trong bí quyết thành công, có vai trò không nhỏ của các dưỡng chất để nuôi cấy lan trong ống nghiệm như NPK, chuối xanh luộc vừa không được chín hay sống quá, đường tinh, nước cất, than hoạt tính, nước dừa…

Và cái quan trọng là phải biết cân bằng độ pH và các yếu tố khác. Khâu vệ sinh chai lọ khi mua về cũng hết sức quan trọng. Nút chai phải đặt bằng cao su pha chứ không phải cao su nguyên chất, phải có dụng cụ lọc khí chống thấm và các dụng cụ hấp luộc tẩy trùng hiệu quả… Có lần đi mua các dụng cụ, người bán cứ hỏi anh mở bệnh viện hay là chuyên gia y tế.

• Theo NNVN